TRUYỆN TRANH LỊCH SỬ VIỆT THIẾU 'ĐẤT SỐNG'?

Responsive image

Nắm bắt được tâm lý yêu thích truyện tranh của đọc giả nhí, các nhà xuất bản đã cho ra mắt nhiều bộ truyện tranh lịch sử. Tuy nhiên tính đến thời điểm này, truyện tranh lịch sử Việt Nam vẫn chưa có được chỗ đứng thực sự…

“Truyện tranh lịch sử Việt Nam chưa thu hút được sự quan tâm của nhiều bạn trẻ, bởi không có tính nhất quán. Vẫn được làm theo kiểu, tập này họa sĩ này vẽ, tập khác họa sĩ khác vẽ và nét vẽ thiếu tính giáo dục”, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nhận xét.

Lịch sử Việt qua tranh

Truyện tranh từ lâu đã trở thành “món ăn tinh thần” với không chỉ trẻ em Việt Nam mà trên toàn thế giới. Ý tưởng chuyển tải lịch sử qua những cuốn truyện tranh là một sự sáng tạo vượt bậc nhằm tạo ra một bước đột phá không chỉ trong thị trường truyện tranh mà còn nhằm đưa kiến thức lịch sử dân tộc đến gần với độc giả. Đi tiên phong cho phong trào này là NXB Trẻ với bộ sách Lịch sử Việt Nam bằng tranh cách đây 15 năm. “Từng tập truyện tái hiện lịch sử nước ta qua các thời kỳ từ thời đại đồ đá, đồ đồng, các triều đại Ngô, Đinh, Tiền Lê, Lý Trần, Hậu Lê, Nguyễn cho đến hai cuộc kháng chiếu thần thánh chống Pháp và chống Mỹ cứu nước. Hiện tại chúng tôi đang làm đến nhà Lê, sang nhà Nguyễn, sự xuất hiện của Tây Sơn, chuẩn bị bước sang thời cận đại. Chúng tôi sẽ làm đến hết lịch sử năm 2000”, ông Nguyễn Thế Truật, Phó giám đốc NXB Trẻ cho biết.

Cũng theo ông Truật, với bộ truyện này là một công trình có hiệu quả xã hội tốt. Đặc biệt, để bắt mắt và hấp dẫn các em nhỏ, những người anh hùng trong quá khứ như: Nguyễn Huệ, Nguyễn Trung Trực, Bùi Thị Xuân… được NXB Kim Đồng khắc họa rất thực, bằng cách “thổi” vào đó ngôn ngữ hiện đại kết hợp với sự đầu tư trình bày công phu về mỹ thuật.

Hay như vừa qua NXB Giáo Dục đã cho ra mắt hai cuốn Trưng nữ vương khởi nghĩa Mê Linh, Hai Bà Trưng và cuộc khởi nghĩa chống quân xâm lược nhà Hán. Ông Ngô Trần Ái, Tổng giám đốc NXB Giáo Dục cho biết, hai cuốn sách được chọn để in này được lấy từ cuộc thi Biên soạn truyện tranh lịch sử theo sách giáo khoa hiện hành.

Tuy nhiên, số truyện tranh lịch sử đạt hiệu ứng tốt từ phía khán giả là không nhiều. Chính vì thế, nhiều NXB cũng đã dừng lại. Ngay như NXB Giáo Dục cũng chỉ in hai cuốn sách trên để thử nghiệm với khoảng 500 bản.

Thất bại từ nét vẽ

Khảo sát qua các cửa hàng của hàng sách tại TP.HCM và Hà Nội cũng như những cửa hàng chuyên cho thuê truyện tranh thiếu nhi mới thấy sự thâm nhập của truyện tranh lịch sử Việt Nam vào cơn bão thị trường truyện tranh hiện nay còn rất chậm trễ. Nhìn các kệ sách đầy rẫy những cuốn truyện tranh kiếm hiệp, trinh thám lịch sử, tâm lý xã hội… của nước ngoài. Nguyên nhân của tình trạng này, theo nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên, dù độc giả đã tìm thấy lịch sử, hồn Việt trong nội dung từng tập truyện. Song điều quan trọng thu hút độc giả đối với thể loại này chính là cách thể hiện bằng tranh.

Chẳng hạn như, hai cuốn sách của NXB Giáo Dục vừa ra mắt đã bị chê là nét vẽ thô và rất phản cảm. Do đó, theo ông Phạm Xuân Nguyên, làm truyện tranh lịch sử cho đối tượng thích xem tranh hơn xem chữ cần và nên hết sức lưu ý về hình vẽ, phần tranh chiếm yếu tố chủ đạo, phải lưu ý làm tranh, phần chữ thì không cần bàn gì nhiều lắm.

Trong khi đó, thực tế cho thấy việc “lạm dụng từ ngữ” trong truyện tranh lịch sử Việt Nam đang còn là một hạn chế lớn nên khi đọc độc giả còn nhầm tưởng tranh chỉ mang tính chất minh họa. Đó là một trong những nguyên do lớn dẫn đến việc truyện tranh lịch sử còn kém sức hút.